WIERTARKI STOŁOWE I STOJAKOWE

Wiertarki stołowe są przeznaczone do obróbki otworów o średnicy na ogół nie przekraczającej 20 mm. Są one zamocowane na stołach ślusarskich. Ponieważ średnice obrabianych otworów są małe, dlatego
w celu uzyskania ekonomicznej szybkości skrawania mają znaczne wartości prędkości obrotowej wrzecion (do 3000 obrotów na minutę
i więcej). Posuw na wiertarkach stołowych wykonywany jest ręcznie. Napęd silnika elektrycznego (P = 0,5 kW, n = 1500 obr/min) przenoszony jest przez czterostopniową przekładnię pasową na wrzeciono.
Zmiany prędkości obrotowej wrzeciona wiertarki dokonuje się przez przekładanie pasa na różne stopnie kół pasowych. W ten sposób można regulować prędkość obrotową wrzeciona wiertarki WS 15
w granicach 400 ÷ 3000 obr/min. Po przestawieniu pasa naciąga się go za pomocą naprężacza. Posuw wykonuje się ręcznie przez naciskanie dźwigni. Ruch
z dźwigni przenoszony jest przez koło zębate i zębatkę tulei wrzecionowej na wrzeciono. Głębokość wiercenia można nastawić za pomocą zderzaków znajdujących się przy osi dźwigni z tyłu wiertarki.
Po wywierceniu otworu zwalniany jest nacisk ręki na dźwignię. Wtedy sprężyna przesuwa wrzeciono (przez uzębiony trzpień, koło zębate i zębatkę tulei wrzecionowej) do górnego położenia wyjściowego.
Korpus wiertarki wraz z opisanym mechanizmem można przesuwać w kierunku pionowym po słupie po uprzednim zluzowaniu zacisku. Korpus ten można również obracać dookoła słupa. Słup jest sztywno
zamocowany na masywnej podstawie. Największa średnica wiercenia w stali o Rr = 60 kG/mm˛ na wiertarce WS 15 wiertłami ze stali szybko tnącej wynosi 15 mm, największa odległość końcówki
wrzeciona od roboczej powierzchni stołu – 350 mm. Wiertarki stołowe mogą być budowane jako podwójne, potrójne lub poczwórne wiertarki szeregowe na wspólnej podstawie.

Wiertarki stojakowe dzieli się na słupowe (kolumnowe) i kadłubowe. Stojak wiertarki słupowej jest rurą walcową. Wiertarki słupowe są bu- dowane do obróbki otworów o średnicy nie przekraczającej 30 mm.
Stojak wiertarek kadłubowych ma sztywną budowę skrzynkową. Wiertarki kadłubowe budowane są do obróbki otworów o średnicy do 80 mm.
Wiertarka słupowa służy do wykonywania zwykłych robót wiertarskich. Największa średnica otworu wierconego w stali o Rr=60kGmm˛ wynosi 20 mm, w żeliwie o HB = 190 – 27 mm.
Wrzeciono otrzymuje napęd od dwubiegowego silnika elektrycznego Praca Dyplomowa – ,,Wiertarki i wiercenie.’’
(P = 2,1/1,25 kW, n = 1500/750 obr/min) przez trójstopniową przekładnie pasową. W rezultacie wrzeciono ma sześć prędkości obrotowych w granicach 180 ÷ 1400 obr/min.
Posuwy wrzeciona są ręczne. Uzyskuje się je za pomocą dźwigni. Ruch dźwigni przenoszony jest na wrzeciono przez koło zębate współdziałające z zębatką tulei wrzecionowej (podobnie jak w opisanej wiertarce
stołowej). Ruch powrotny wrzeciona jest wykonywany również dźwignią. Ruch ten jest ułatwiony dzięki temu, że wrzeciono jest wyrównoważone za pomocą przeciwciężaru sprężynowego. Do górnego końca
tulei wrzecionowej zamocowane jest chomątko połączone linką stalową z przeciwciężarem. Wartość przesuwu wrzeciona może być ograniczona zderzakiem. Wrzeciennik można przesuwać w kierunku pionowym
i zamocować za pomocą dwu śrub na żądanej wysokości. Stół prostokątny można obrócić dookoła słupa o kąt niepełny. Po obróceniu stołu można duże przedmioty obrabiane zamocować
wprost na podstawie. Ponadto stół można przesuwać wzdłuż słupa pokręcając korbą po uprzednim zluzowaniu zacisku. Wiertarki kadłubowe odznaczają się większą sztywnością nią wiertarki
słupowe. Ponadto wiertarki kadłubowe mają bardziej rozbudowane mechanizmy głównego ruchu roboczego i ruchu posuwowego.